Strontje of chalazion? Zo herken je het verschil

Het strontje: acuut en pijnlijk

Een strontje is een ontstoken kliertje aan de rand van het ooglid — bij een wimpervoet aan de buitenkant, of in een talgkliertje net aan de binnenkant. Het ontstaat in een dag of twee: een rode, warme, pijnlijke zwelling, vaak met een geel puskopje, soms met een gezwollen ooglid eromheen. Vervelend, maar vrijwel altijd onschuldig: de meeste strontjes rijpen, ontlasten zich vanzelf en genezen binnen één à twee weken.

Het chalazion: stil en hardnekkig

Een chalazion voelt anders: een pijnloze of hooguit gevoelige, vaste knobbel wat dieper in het ooglid, ter grootte van een erwtje. Het is geen infectie maar een opgehoopte, ingekapselde talgklier — vaak het rustige restant van een eerder strontje of een uiting van blefaritis. Een chalazion heeft geduld: het kan weken tot maanden blijven zitten. Het grootste deel verdwijnt uiteindelijk vanzelf, geholpen door warmte.

De behandeling: warmte, warmte, warmte

Voor beide geldt hetzelfde recept. Leg drie à vier keer per dag tien minuten een warm kompres op het gesloten oog — zo warm als comfortabel is, niet heet. De warmte maakt de verstopte talg vloeibaar en helpt het kliertje zich te ontlasten. Masseer na het kompres zachtjes richting de ooglidrand. Houd dit dagen tot weken vol; bij een chalazion is volharden echt de sleutel.

Wat je niet doet: knijpen of prikken. Uitknijpen drukt de ontsteking dieper het ooglid in en kan de boel verergeren. Laat make-up en contactlenzen staan tot de zwelling weg is, en was je handen voordat je aan je ogen zit.

Wanneer schakel je hulp in?

Bij een strontje: als het ooglid in zijn geheel dik, rood en pijnlijk wordt, zeker met koorts of als de roodheid zich richting wang of voorhoofd uitbreidt — dan kan er een bredere ontsteking van het ooglidweefsel spelen die behandeling vergt. Ook een strontje dat na twee weken niet opknapt, mag gezien worden.

Bij een chalazion: als de knobbel na twee à drie maanden trouw kompressen niet kleiner wordt, steeds terugkomt op dezelfde plek, op het oog drukt of cosmetisch stoort. De oogarts kan het chalazion dan via een kleine ingreep aan de binnenzijde van het ooglid leeghalen, of injecteren met een ontstekingsremmer. En één eerlijke kanttekening: een 'chalazion' dat er anders uitziet dan anders, wimpers doet uitvallen of steeds op precies dezelfde plek terugkeert, hoort door een arts beoordeeld te worden — heel zelden schuilt er iets anders achter.

Voorkomen

Wie vaak strontjes of chalazions krijgt, heeft meestal een ooglidrand die wat extra onderhoud vraagt: dagelijkse of wekelijkse ooglidhygiëne (zie ons artikel over blefaritis), make-up trouw verwijderen en mascara's en oogpotloden elke drie maanden vervangen. Saai maar doeltreffend.