Contactlensklachten: van droge ogen tot echte alarmsignalen

De gewone klachten — en hun oplossingen

Droogte is klacht nummer één: ogen die in de loop van de dag zanderig, moe of rood worden. Lenzen verstoren de traanfilm nu eenmaal, zeker bij schermwerk (minder knipperen) en airco. Oplossingsrichtingen: druppelen met lens-compatibele kunsttranen, kortere draagtijden, een ander lensmateriaal met hogere vochtvasthoudendheid, of overstappen op daglenzen. Wie structureel droge ogen heeft, leest ons artikel daarover — de traanfilm verbeteren helpt ook de lens.

Wazig zicht dat verbetert met knipperen past bij een droge of vervuilde lens; wazig zicht dat juist optreedt ná het uitdoen van de lens kan bij langdurig zuurstoftekort van het hoornvlies horen — een reden om draagtijden en lenstype te bespreken. Een lens die verschuift of 'zweeft' wijst op een pasvorm- of droogteprobleem. En jeuk met slijmdraden, vooral in het voorjaar: denk aan allergie, waarbij afzettingen op de lens de prikkel versterken; daglenzen zijn dan vaak de beste zet.

De vier gewoontes die je hoornvlies niet vergeeft

Vrijwel alle ernstige lensproblemen zijn terug te voeren op een klein rijtje gewoontes. Slapen met lenzen die daar niet voor zijn gemaakt: het hoornvlies krijgt 's nachts al weinig zuurstof, met lens wordt dat te weinig, en het infectierisico stijgt fors. Water en lenzen mengen: kraanwater, zwemwater en zelfs douchewater kunnen de amoebe Acanthamoeba bevatten — zeldzaam, maar berucht om zeer hardnekkige hoornvliesinfecties. Lenzen dus nooit afspoelen met water, niet zwemmen of douchen met lenzen (of gebruik een zwembril en gooi daglenzen na afloop weg). Te lang doen met lenzen en vloeistof: een maandlens is geen zes-weken-lens, en vloeistof 'aanvullen' in plaats van verversen is een klassieker. En de lenzendoos: maandelijks vervangen, laten drogen aan de lucht, nooit naspoelen met water.

Het alarmscenario: het rode, pijnlijke oog

Eén beeld rechtvaardigt altijd actie op dezelfde dag: een rood oog dat pijn doet (echte pijn, niet alleen irritatie), fel licht slecht verdraagt of waziger ziet — met of zonder een wit puntje op het hoornvlies. Dat kan een hoornvliesinfectie (keratitis) zijn, en die kan bij lensdragers snel verlopen. De regels: lens onmiddellijk uit, niet meer in, lens en doosje bewaren (voor eventueel onderzoek), en dezelfde dag contact met huisarts, optometrist of oogarts. Liever vijf keer te vroeg dan één keer te laat — een vroege behandeling maakt bij keratitis het verschil.

Sterkteverschil tussen bril en lenzen

Tot slot een veelgestelde vraag: waarom wijkt je lenssterkte af van je brilsterkte? Een bril staat op ruim een centimeter van het oog, een lens ligt erop. Bij sterktes vanaf ongeveer ±4 dioptrie maakt die afstand optisch echt verschil (vertexcorrectie): een -5,00 bril wordt bijvoorbeeld een -4,75 lens, en bij plussterktes werkt het de andere kant op. Klopt het verschil op jouw pasbrief met deze logica, dan is er niets vreemds aan de hand.